Wykorzystanie najnowszych sensorów fotogrametrycznych w pozyskiwaniu danych o budynkach

W roku 2025 formalnie zakończono realizację grantu Rady Dyscypliny Inżynieria Lądowa Geodezja i Transport (16/ILGiT/2023) „Wykorzystanie najnowszych sensorów fotogrametrycznych w pracach związanych z  pozyskiwaniem danych geometrycznych o budynkach na potrzeby aktualizacji baz danych ewidencji gruntów i budynków oraz BDOT 500”, kierowanego przez dr hab. inż. Marcina Karabina (pozostali wykonawcy: Ostrowski W., Pilarska-Mazurek M., Karabin-Zych M., Łuczyński R.).

Obecnie zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rozwoju z dnia 18 sierpnia 2020r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych (…), pomiary wykonuje się z wykorzystaniem metod, technik i technologii zapewniających uzyskanie określonych dokładności położenia punktów szczegółów terenowych i spełnienie określonych warunków wykonywania pomiarów. Wybór technologii pomiaru i zapewnienie wymaganej dokładności spoczywa na kierowniku prac geodezyjnych. Przepis ten jednak nie precyzuje warunków technicznych wykonania pomiarów UAV, zaleceń dotyczących parametrów użytego sprzętu, sposobu dokumentowania potwierdzenia uzyskania właściwych dokładności pomiarów.

Temat pozyskiwania danych z UAV dla celów aktualizacji ewidencji gruntów i budynków wzbudzał kontrowersje nie tylko ze względu na brak standardów technicznych go dotyczących, ale także na brak badań potwierdzających możliwość uzyskiwania właściwych dla tego typu szczegółów terenowych dokładności ich pomiaru i to było głównym motywem podjęcia realizacji grantu badawczego.

W ramach prac eksperymentalnych na obiektach Chrośla i Górki z powiatu mińskiego zbadano możliwości użycia dronów DJI Mavic 3E  i DJI Matrice 300 RTK  z kamerą Zenmuse P1 oraz produktów z nich uzyskiwanych do pozyskiwania danych geometrycznych o budynkach. Pozyskano łącznie ponad 13 500 zdjęć pionowych i ukośnych dla obu obszarów.  Dla obiektu Chrośla została przeprowadzona aerotriangulacja w programie Agisoft Metashape z wykorzystaniem osnowy fotogrametrycznej, do której wykorzystano 39 punktów osnowy (założona w technologii GNSS-RTN w nawiązaniu do sieci ASG-EUPOS). Zdjęcia z BSL DJI Mavic 3E charakteryzowały się rozdzielczością przestrzenną (GSD dla zdjęć pionowych) 2,42 cm, a DJI Matrice 300 RTK  (GSD dla zdjęć pionowych) 1,13 cm. Następnie na zdjęciach metodą wielokrotnego wcięcia w przód pomierzone zostały wybrane narożniki budynków obejmujące równomiernie obszar obiektu testowego, dane dla tych samych narożników pozyskano również z wygenerowanych gęstych chmur punktów.

W kolejnym etapie wykonano porównania tych wyników z wynikami pomiarów narożników budynków metodą tachimetryczną z punktów osnowy pomiarowej założonej metodą GNSS-RTN w nawiązaniu do sieci ASG-EUPOS. Analizy wykazały  przydatność tej technologii do pozyskiwania danych geometrycznych o budynkach. Podsumowaniem badań zawierającym także szczegółowy opis eksperymentu jest publikacja  „Research on the possibility of using DJI Matrice 300 RTK with a Zenmuse P1 camera and DJI Mavic 3 Enterprise in work related to obtaining geometric data about buildings for the purpose of updating real estate cadaster and topographical database records” (Karabin M., Ostrowski W., Pilarska-Mazurek M., Karabin-Zych M., Łuczyński R.). Acta Montanistica Slovaca, Volume 30 (2025), 2/2025; ISSN 1335-1788, e-ISSN 1339-3103

Podjęto współpracę z Głównym Geodetą Kraju i na bazie wyników grantu badawczego opracowano rekomendowane przez Głównego Geodetę Kraju do stosowania w skali całego kraju wytyczne „Wytyczne techniczne w zakresie geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych realizowanych z wykorzystaniem fotogrametrycznych platform bezzałogowych, w szczególności na potrzeby realizacji modernizacji ewidencji gruntów i budynków w zakresie budynków” (opublikowane na stronie GUGiK https://www.gov.pl/attachment/678893e6-0ead-4c17-9d77-1d8a07437c24). (Autorzy wytycznych: Marcin Karabin – kierownik grantu, Wojciech Ostrowski – wykonawca w grancie, Paweł Hanus). Wytyczne te włączono także (rozdział 2.4) do zalecanych przez GUGIK do stosowania na etapie planowania i realizacji modernizacji ewidencji gruntów i budynków zasad zawartych w dokumencie: „Zalecenia i dobre praktyki przeprowadzenia modernizacji ewidencji gruntów i budynków”.

Obecnie wytyczne te znajdują już szerokie zastosowanie w praktyce.